Dana Lixenberg – The last days of Shishmaref

Leslie Eutuk draagt een roze zonnebril met bloemetjes erop. Fred Charlie Weyiouanna heeft zich met douche-gel van Teen Spirit ingezeept. Amos Olanna knuffelt zijn cyperse poes.

Maar Leslie, Fred en Amos moeten verhuizen. Want ze wonen in Shishmaref, een kustplaatsje aan het einde van Alaska. Het ijs dat de bewoners daar sinds mensenheugenis beschermd heeft tegen stormen uit de Bering Straat, laat het de laatste jaren afweten, vandaar.

Dit verhaal geeft zijn verteller volop aanleiding om eens stevig uit te pakken met een portie klimaat-schmaltz. De schaduwjury had al snel in de gaten dat deze valkuil in The last days of Shishmaref consequent ontweken is.

Dat komt omdat het verhaal over de mensen gaat en niet over De Mens. Elk hoofdstuk behandelt er een paar, bruin van huid, donker van haar, Aziatisch van gezicht. Ze worden met een korte tekst geïntroduceerd, dan volgt een reeks foto’s over hun leven en werken, en tot slot een tekst die steeds een ander aspect van het Shishmaref-verhaal aan de orde laat komen, zoals Relocation, Cultural Identity, Subsistence. Bij wijze van memento wordt elke beeldreeks afgesloten met een bijna saaie opname van de hoofdrolspeler, de zee.

De tekstsecties zijn in grijs op gekleurde ondergrond gedrukt, soms met te weinig contrast voor de oudere lezer. Enkele
lijnillustraties zakken in die ondergrond weg. Er staat tegenover dat de tekstpagina’s met een afwijkende kleur zijn afgebiesd en dat heldert het paginabeeld dan weer op.

Het onspectaculaire formaat trekt het boek uit de hoek van de kunst en in die van de documentaire. Het stofomslag is opzettelijk te kort en komt tot halverwege het woord Shishmaref op het omslag eronder. Grimmig.

Jaar: 2008
Taal: Nederlands / Engels
Eindredacteur: Iris Sikking, Bas Vroege (Paradox)
Uitgever / opdrachtgever: Paradox, Edam, episode publishers, Rotterdam
Grafisch ontwerper: Mevis & Van Deursen
Lithograaf: Studio ZieZo, Maarssen
Drukkerij: Slinger, Alkmaar
Binderij: Hexspoor, Boxtel
Formaat: 165 x 224 x 18
Aantal pagina’s: 208 p.
Oplage: 2.000 verdeeld over twee edities
Prijs: € 35
ISBN: 978 90 5973 111 0 (N) / 978 90 5973 110 3 (E)
Lettertype en foundry: Bureau Grotesk Five Three, Bureau Grotesk One Seven
Bindwijze: genaaid Otabind met flappen en stofomslag
Materiaal: 100 g. Munken Print White, 150 g. Chromomat (binnenwerk), 240 g. Lynx (omslag), 90 g. Chromomat (stofomslag)